Lastik patladığında direksiyonu iki elle sıkı tutun, ani fren yapmayın ve gazdan ayağınızı yavaşça çekin. Araç kendi kendine yavaşlarken düz tutun, hız düştükçe sağa yönelin ve emniyet şeridine alın. Otoyol veya bölünmüş yolda şerit üzerinde ya da emniyet şeridinde lastik değiştirmek tehlikelidir; bu koşullarda dörtlüleri yakıp bariyerin arkasına geçin ve yol yardım çağırın.
Patlama anında direksiyon ve fren
Yüksek hızda lastik patladığında aracın davranışı, patlayan lastiğin konumuna göre değişir. Ön lastik patlarsa direksiyon o tarafa doğru sert biçimde çeker ve yön hâkimiyeti zorlaşır. Arka lastik patlarsa aracın arkası salınır ve savrulma hissi verir.
En yaygın hata ani fren yapmaktır. Fren, ağırlığı öne aktarır ve zaten dengesiz olan aracın kontrolünü tamamen kaybettirebilir. Doğru refleks, gazdan yavaşça çekilip aracın sürtünmeyle yavaşlamasını beklemektir.
- Direksiyonu iki elinizle sıkıca kavrayın ve aracı bulunduğunuz şeritte düz tutun.
- Gazdan ayağınızı ani değil, kademeli olarak çekin.
- Fren pedalına basmayın; hız kendiliğinden düşecektir.
- Hız yeterince düştüğünde sinyal verip sağa yönelin.
- Emniyet şeridine veya yolun dışına, mümkün olduğunca uzağa park edin.
- Dörtlüleri yakın, düz zemin ve sert bir yer seçin.
Durduktan sonra: değiştirmeli mi, beklemeli mi?
Aracı durdurduktan sonraki karar noktası, bulunduğunuz yerin lastik değiştirmeye uygun olup olmadığıdır. Bu bir yetenek meselesi değil, konum meselesidir.
Trafiğe açık şeritte, dar emniyet şeridinde, virajda, tepe üstünde, gece veya sağanak yağmurda lastik değiştirmeye kalkışmak yüksek risk taşır. Bu koşullarda yapılacak doğru şey aracın dışında, bariyerin arkasında beklemek ve yardım çağırmaktır.
Yolun tamamen dışına çıkabildiyseniz, zemin düz ve sertse, araç trafikten uzaktaysa stepne değişimi güvenle yapılabilir.
- Zemin düz, sert ve kuru olmalı; yumuşak toprak veya eğimli zeminde kriko kayar.
- El freni çekili, düz viteste 1. vites, otomatikte P konumunda olmalı.
- Araçta kimse kalmamalı; herkes güvenli mesafede beklemeli.
- Reflektör aracın en az 30 metre gerisine konmalı.
- Trafiğe dönük tarafta çalışmanız gerekiyorsa değiştirmeyin, yardım çağırın.
Stepne nasıl değiştirilir?
Sıralama önemlidir. Bijonlar araç yerdeyken gevşetilir, çünkü tekerlek havadayken bijonu çevirmeye çalışmak tekerleği döndürür ve göbek yatağına yük biner.
Krikoyu aracın altında rastgele bir noktaya değil, üretici tarafından belirlenmiş kriko noktasına yerleştirin. Bu noktalar genellikle eşiğin altında, işaretli çentiklerdir. Yanlış noktadan kaldırmak eşiği ezer, bazı araçlarda alt tabanı deforme eder.
- 1. Stepneyi, krikoyu ve bijon anahtarını çıkarın; jant kapağı varsa sökün.
- 2. Araç yerdeyken bijonları çapraz sırayla çeyrek tur gevşetin, tamamen sökmeyin.
- 3. Krikoyu üreticinin belirttiği kriko noktasına yerleştirin ve tekerleği yerden birkaç santim kesecek kadar kaldırın.
- 4. Bijonları tamamen sökün ve tekerleği çıkarın; çıkardığınız tekerleği güvenlik için aracın altına yatırın.
- 5. Stepneyi takın, bijonları elle çapraz sırayla yerleştirin.
- 6. Aracı indirin, bijonları çapraz sırayla ve kademeli olarak sıkın.
- 7. Stepnenin hava basıncını ilk fırsatta kontrol ettirin.
Stepne yoksa: şişirme kiti, run-flat ve dar stepne
Yeni araçların çoğunda tam boy stepne yerine şişirme kiti veya dar (geçici) stepne bulunur. Şişirme kitleri yalnızca sırt kısmındaki küçük delinmeler için işe yarar; yan duvarı yırtılmış, jantla lastiğin ayrıldığı veya patlayarak parçalanmış bir lastikte sonuç vermez.
Dar stepneyle sürüşte hız ve mesafe sınırı vardır ve bu sınır stepnenin üzerinde yazar. Dar stepne kalıcı çözüm değildir; en yakın lastikçiye kadar kullanılır.
Run-flat lastikler sönük hâlde sınırlı mesafe ve düşük hızda gitmeye izin verir. Ancak bu lastikler bir kez sönük çalıştıktan sonra genellikle tamir edilmez, değiştirilir.
Yol kenarında lastik değişimi hizmeti
Stepneniz yoksa, bijonlar sıkışmışsa, kilitli bijon anahtarı bulunamıyorsa ya da bulunduğunuz yer güvenli değilse yerinde lastik değişimi hizmeti çağırmak en pratik çözümdür.
İki veya daha fazla lastik aynı anda hasar aldıysa, jant deforme olduysa veya araç patlak lastikle bir süre sürüldüğü için lastik jantla birlikte zarar gördüyse aracın çekiciyle taşınması gerekir.
Erdemli, Mersin ve D-400 hattında yol kenarında lastik değişimi ve gerektiğinde çekici desteği için 0545 145 33 14 numarasından Eylül Oto Kurtarma'ya ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yolda lastik patladı, ne yapmalıyım?
+
Direksiyonu iki elle sıkı tutun, fren yapmadan gazdan yavaşça çekilin ve araç yavaşladıkça sağa yönelip emniyet şeridine alın. Dörtlüleri yakıp reflektörü aracın gerisine koyun; konum güvenli değilse lastiği değiştirmeye kalkışmadan yardım çağırın.
Lastik patlayınca fren yapmalı mıyım?
+
Hayır, patlama anında ani fren yapmak aracın kontrolünü kaybettirebilir. Gazdan kademeli olarak çekilip aracın kendi kendine yavaşlamasını beklemek doğru yöntemdir.
Otoyolda emniyet şeridinde lastik değiştirilir mi?
+
Otoyolda emniyet şeridinde lastik değiştirmek yüksek risk taşır ve önerilmez. Aracı mümkün olduğunca sağa alıp bariyerin arkasına geçin ve yol yardım çağırın.
Patlak lastikle kaç kilometre gidilir?
+
Standart bir lastikle patlak hâlde yola devam edilmez; birkaç yüz metre bile lastiği ve jantı kullanılamaz hâle getirebilir. Yalnızca run-flat lastikler, üzerinde belirtilen hız ve mesafe sınırları içinde sönük sürüşe izin verir.
Şişirme kiti her patlakta işe yarar mı?
+
Hayır, şişirme kitleri yalnızca lastiğin sırt bölgesindeki küçük delinmelerde geçici çözüm sağlar. Yan duvar yırtığı, janttan çıkma veya parçalanma durumunda kit işe yaramaz ve lastiğin değişmesi gerekir.
İlgili rehberler
İlgili hizmetler
Bu içerik Eylül Oto Kurtarma tarafından hazırlanmıştır. Acil bir durumda bize ulaşın.